Doğumsal kalp hastalıkları içinde en sık karşılaşılanlardan biri
VSD yani ventriküler septal defekt, kalbin iki karıncığını (sağ ve sol ventrikül) ayıran duvarda doğuştan bulunan bir açıklıktır. Özellikle köpeklerde en sık görülen konjenital kalp anomalilerinden biridir; kedilerde ise daha nadir rapor edilir. Küçük bir delikten ciddi kalp yetmezliğine kadar uzanan geniş bir klinik tabloya sahip olması nedeniyle hem klinisyenler hem de hayvan sahipleri için önemli bir konudur.
Kalbin Normal Anatomisi ve VSD’nin Oluşumu
Normalde kalp dört odacıktan oluşur:
-
Sağ atrium
-
Sağ ventrikül
-
Sol atrium
-
Sol ventrikül
Sağ ve sol ventriküller arasında septum adı verilen kalın bir kas duvarı bulunur. Bu duvar, oksijenden fakir kan ile oksijenden zengin kanın karışmasını engeller.
VSD’de bu septumda bir açıklık vardır. Bu açıklık genellikle doğumsaldır ve embriyonik dönemde ventriküler septumun tam kapanmaması sonucu oluşur.
Patofizyoloji: Delik Neden Sorun Yaratır?
VSD’nin klinik önemini belirleyen en kritik faktörler:
-
Defektin büyüklüğü
-
Yerleşim yeri
-
Basınç farkı (sol ve sağ ventrikül arasındaki)
1️⃣ Sol-sağ şant mekanizması
Sol ventrikülde basınç, sağ ventriküle göre daha yüksektir. Bu nedenle kan genellikle soldan sağa doğru geçer (sol-sağ şant).
Sonuç olarak:
-
Sağ ventrikül hacim yüküne maruz kalır
-
Pulmoner dolaşımda kan miktarı artar
-
Akciğer damarlarında basınç yükselir
-
Zamanla pulmoner hipertansiyon gelişebilir
2️⃣ Büyük VSD’lerde ne olur?
Eğer defekt büyükse:
-
Şant miktarı artar
-
Sol kalp de hacim yüküne girer
-
Konjestif kalp yetmezliği gelişebilir
-
Nadir durumlarda şant yönü tersine dönebilir (sağ-sol şant, Eisenmenger benzeri tablo)
Bu durumda siyanoz görülebilir ve prognoz kötüleşir.
Klinik Bulgular
VSD’nin klinik belirtileri defektin büyüklüğüne bağlıdır.
Küçük VSD’ler
-
Genellikle asemptomatik
-
Şiddetli sistolik üfürüm
-
Rutin muayenede tesadüfen saptanır
Orta – Büyük VSD’ler
-
Egzersiz intoleransı
-
Çabuk yorulma
-
Hızlı soluma
-
Büyüme geriliği (özellikle yavrularda)
-
İleri vakalarda konjestif kalp yetmezliği bulguları
Kedilerde belirtiler daha silik olabilir ve çoğu zaman ileri döneme kadar fark edilmeyebilir.
Tanı Yöntemleri
1️⃣ Oskültasyon
Tipik olarak sternumun sağ tarafında duyulan yüksek frekanslı pansistolik üfürüm en önemli ipucudur. Küçük VSD’lerde üfürüm paradoksal olarak daha şiddetli olabilir.
2️⃣ Radyografi
-
Kardiyomegali
-
Pulmoner damar belirginliği
-
Konjestif kalp yetmezliği bulguları
3️⃣ Ekokardiyografi (Altın Standart)
-
Defektin yeri ve büyüklüğü belirlenir
-
Şant yönü saptanır
-
Doppler ile akım hızı ölçülür
-
Basınç gradyenti hesaplanır
Bu ölçümler, prognoz ve tedavi planı açısından kritik öneme sahiptir.
VSD Tipleri
Veteriner kardiyolojide VSD’ler genellikle yerleşim yerine göre sınıflandırılır:
-
Perimembranöz VSD (en sık görülen)
-
Musküler VSD
-
Subarteriyel VSD
Perimembranöz tip köpeklerde en yaygın olanıdır.
Tedavi Seçenekleri
Tedavi yaklaşımı defektin büyüklüğüne ve klinik tabloya bağlıdır.
🔹 Küçük VSD
-
Genellikle tedavi gerekmez
-
Düzenli kardiyolojik takip önerilir
🔹 Orta – Büyük VSD
Medikal Tedavi
-
Diüretikler (örn. furosemid)
-
ACE inhibitörleri
-
Pozitif inotroplar (gerektiğinde)
Amaç: Kalp yetmezliği bulgularını kontrol altına almak.
Cerrahi / Girişimsel Tedavi
Veteriner hekimlikte açık kalp cerrahisi sınırlıdır. Ancak bazı merkezlerde:
-
Kateter yoluyla cihaz yerleştirme (occluder)
-
Cerrahi kapatma
uygulanabilmektedir.
Bu işlemler yüksek uzmanlık ve ekipman gerektirir.
Prognoz
Prognoz büyük ölçüde defektin çapına bağlıdır:
| VSD Boyutu | Prognoz |
|---|---|
| Küçük | Çok iyi, normal yaşam süresi |
| Orta | Değişken |
| Büyük | Dikkatli takip ve tedavi gerektirir |
Pulmoner hipertansiyon gelişmiş vakalarda prognoz belirgin şekilde kötüleşir.
Irk ve Genetik Yatkınlık
Bazı köpek ırklarında VSD daha sık bildirilmiştir:
-
İngiliz Bulldog
-
West Highland White Terrier
-
Springer Spaniel
Genetik yatkınlık düşünüldüğünden, VSD tanısı alan hayvanların üretimde kullanılmaması önerilir.
Ayırıcı Tanılar
-
Aort stenozu
-
Pulmoner stenoz
-
Patent ductus arteriosus (PDA)
-
Triküspit regürjitasyon
Doğru ayırıcı tanı için ekokardiyografi şarttır.
Her Üfürüm Masum Değildir
Köpek ve kedilerde duyulan her kalp üfürümü “önemsiz” değildir. Özellikle yavru hayvanlarda saptanan belirgin üfürümlerde konjenital kalp hastalıkları mutlaka araştırılmalıdır.
VSD küçükse çoğu zaman hayvan normal bir yaşam sürebilir. Ancak büyük defektlerde erken tanı, düzenli kardiyolojik takip ve uygun tedavi yaşam süresini ve kalitesini ciddi şekilde etkiler.
Veteriner kardiyoloji artık çok daha gelişmiş durumda. Bu nedenle erken dönemde bir uzman değerlendirmesi almak, hastalığın seyrini belirlemede en önemli adımdır.
Henüz Yorum Yok