Tavşanlarda Göz Yaşı Kanalı İltihabı : Dakriyosistit

Tavşanlar, hassas göz yapıları ve özel yüz anatomileri nedeniyle göz enfeksiyonlarına oldukça yatkın canlılardır. Bu sorunlardan biri de dakriyosistit, yani gözyaşı kanalının iltihabıdır. Gözlerinden sık sık akıntı gelen, burun çevresi tüyleri ıslak görünen bir tavşanınız varsa, bu durumun altında dakriyosistit yatıyor olabilir.

Dakriyosistit Nedir?

Dakriyosistit, gözyaşını burun boşluğuna taşıyan nasolakrimal kanalın tıkanması veya enfekte olması sonucu oluşan bir iltihaplanma durumudur. Normalde tavşanlarda gözyaşı, küçük bir kanal aracılığıyla burun boşluğuna akar. Bu kanal tıkandığında sıvı birikir, bakteriler kolayca çoğalır ve iltihap ortaya çıkar.

Tavşanlarda Dakriyosistitin Nedenleri

Tavşanlarda bu rahatsızlığın oluşmasında pek çok etken rol oynayabilir:

Diş Problemleri:
Tavşanlarda üst ön dişlerin (özellikle köklerinin) uzaması, gözyaşı kanalına baskı yaparak tıkanıklığa yol açabilir. Bu durum en yaygın nedenlerden biridir.
Bakteriyel Enfeksiyonlar:
En sık rastlanan bakteri türü Pasteurella multocida’dır. Bunun dışında Staphylococcus, Pseudomonas ve Bordetella gibi bakteriler de sorumlu olabilir.
Travma:
Göze veya burun çevresine alınan darbeler, kanalın hasar görmesine ve daralmasına neden olabilir.
Alerjiler ve Tahriş:
Tozlu ortamlar, kötü hijyen koşulları veya tahriş edici kimyasallar (örneğin aşırı amonyak içeren altlıklar) gözyaşı kanalında iltihaplanmayı tetikleyebilir.

Belirtiler

Tavşanlarda dakriyosistit genellikle şu belirtilerle kendini gösterir:

Gözden sürekli yaş akması
Göz çevresinde ıslak, yapışkan tüyler
Burun kökünde kabuklanma veya şişlik
Göz akıntısının beyazımsı veya sarı renkli hale gelmesi
Tek taraflı (bazen çift taraflı) göz enfeksiyonu
Tavşanın gözüne pençesiyle dokunması, rahatsızlık belirtisi göstermesi

Erken dönemde göz sadece sulu görünürken, ilerleyen evrelerde akıntı irinli hale gelir ve çevrede tüy dökülmeleri gözlenir.

Teşhis Nasıl Konur?

Veteriner hekiminiz, tanı koymak için birkaç farklı yöntem kullanabilir:

Fiziksel muayene: Göz çevresi, dişler ve yüz kemikleri incelenir.
Florosein testi: Kanalın açık olup olmadığını anlamak için özel bir boya kullanılır.
Röntgen (radyografi): Diş köklerinin uzunluğu ve kanal üzerindeki baskı araştırılır.
Kültür testi: Akıntı örneği alınarak hangi bakterinin enfeksiyona neden olduğu belirlenir.

Tedavi Yöntemleri

Tedavi, altta yatan nedene göre değişiklik gösterir. Ancak genel yaklaşım şu şekildedir:

Gözyaşı Kanalının Temizlenmesi (Lavaj):
Veteriner, ince bir kanül yardımıyla kanalı yıkayarak tıkanıklığı açabilir. Bu işlem genellikle hafif anestezi altında yapılır.
Antibiyotik Tedavisi:
Kültür testine göre uygun antibiyotik damlalar veya ağızdan ilaçlar verilir.
- Sık kullanılan antibiyotikler arasında enrofloksasin ve ciprofloxacin bulunur.
- Göz damlaları, düzenli ve steril şekilde uygulanmalıdır.
Diş Tedavisi:
Eğer diş kökü uzaması tıkanıklığa neden oluyorsa, dişin kısaltılması veya çekilmesi gerekebilir.
Cerrahi Müdahale:
Çok kronik vakalarda kanalın tamamen tıkandığı durumlarda cerrahi drenaj veya kanal oluşturma operasyonları gerekebilir.

Evde Bakım ve Önleme

Tavşanın yaşam alanı tozsuz, temiz ve iyi havalandırılmış olmalıdır.
Düzenli diş kontrolleri yaptırılmalı, diyetinde yeterince lifli gıda (saman, yeşil ot) bulunmalıdır.
Göz çevresi temiz tutulmalı, veterinerin önerdiği steril solüsyonlarla nazikçe silinmelidir.
Belirtiler geçse bile, tedavi süreci tamamlanmadan ilaç kesilmemelidir.

Prognoz: İyileşme Şansı Nedir?

Erken teşhis konulan tavşanlarda dakriyosistit genellikle tamamen iyileşir. Ancak diş kökü kaynaklı vakalarda problem kronik hale gelebilir ve düzenli bakım gerekebilir. İhmal edilirse enfeksiyon kemik dokusuna kadar ilerleyebilir, bu da ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

Dakriyosistit, tavşan sahiplerinin sık karşılaştığı ama doğru yaklaşımla kontrol altına alınabilen bir göz rahatsızlığıdır. Düzenli veteriner kontrolleri, doğru beslenme ve hijyenle bu hastalığın önüne geçmek mümkündür. Unutmayın, tavşanınızın gözleri onun dünyaya açılan penceresidir — biraz dikkat, çok şey fark ettirebilir.